Спсы ъадзату:уахьч|ва,уач|вы,
Зынгьи йгьсзышвушым бара бпсарч|вы.
Ба бак|вап| сдуней злащаквгылу,
Къуатта йац|у адгьыл сызквгылу.
МГIВА БЗИ,"САН"!
Америка уысаг|в бергьльы Роберт Фрост
йпыч|вхуз йуысаква разк|к|ра сквш 60 дыртата
йг|ац|ищтт|.Ауыла йсх|вара стахъу - ауысаг|вра
уалагарныс сынгьи йыгьк|ьасам.Йхъаду ауи ауыс
ахъазла гвщт|ыхра ду азуымазтын ак|вап|.Арат
ахъвыцраква сызг|айт| щарда мц|уата асквш 70
зрыцкьуз Абаза уысаг|в Кьанджьа Ращид
йнап|лаг|выраква анг|аснап|ыц|ашва.Книга
бзик| зкъабатыз ауи йуысаква бгъьыц - бгъьыц йалысхуамца
срыпхьат|:уыса ззиг|выз зымг|ва - йан,йаба рак|вызтынгьи,
дг|азтадрийыз йцри кыт ак|вызтынгьи,йкытлаг|вчва - нхаг|вчва бзиква
рак|вызтынгьи - бзибара ду шрызйыму,йгвы - йпсыла дшрызц|абыргу хъасйырц|ат|.
Кьанджьа Ращид абаза уысара уахьч|ва гьак|вым данг|алал.Жвасквшапхьадзара ц|ит|
ауи йуысаква абаза газет,апхьагаква йг|арыншвалыжьтара.Ауаса сара сызшах|атхаз йг|ац|ищтыз,
йрых|азырыз акнига апш дута йпыч|вхауата йг|айдах|вт|.
Сквш 70.Ари аныбыжь уасаражвпшдза утата ц|ыхквта,Ращид йапшта,алира а-Нчва уимрычвуата
рыц|а-риц|а уазг|ашыкьхауа укъальам г|ащт|ухуазтын,йхъац|а,уара угвы апны ауысара ач|вец зынгьи
йшвымчвхуаш.Ауи апш насып г|аздах|выз Ращид уйайх|вапсушта даъап|.
Ращид ймайрам бзазара г|вагана г|амидат|.Йаба айсра даладзын,паса дйыбахат|.
Ращид абзазара архъвыхраква зымг|ва дах|врала дг|арылст|.Йсабиква рг|ариква йбат|.
Ауат рынасып дайгвыргъьауа уахьч|вагьи дбзазит|,дынхит|,уыса йг|вит|.
Ращид алитература ах|а уыс йымамк|ва дынхазырк|вын - уахьч|ва х|зайгвыргъьауа акнига"САН" рыц|а пасата
йг|ац|ц|уашын.Ауаса уадырг|ванагьи гвыргъьарахъвып|,схъаталагьи сайгвыргъьит| - Кьанджьа Ращид йыбызшва
пшдза,йыбызшва байа,х|уаг|а руасаражвра,ргвыбзыгъара хьыцта йзылсуа ари акнига г|альамат "САН" ъаг|ац|ц|ыз.
Абзазара,адуней апшдзара,ауг|а бзиква йырхъазымк|ва йуысаква рпны йг|айырбит| гвымхарата,чвгьарата дызш|ашвауагьи:анымхахъара,аркъажвра,аъадабсызра,агъычраква,х|ыжвлара алазгауа ах|аль гвымхаква.
Уахьч|ва,апхьаг|в,йунап|ыц|ашвуш акнига ш|ыц шугвапхуш йазхъасц|ит|."САН" ауг|а пшдзата йджьарщуш аг|выраква йшрыуахуш ажва гьалам.
Апса Фат|имат.
СAH
Сан! Сан! Йзач|вытагьи бхъаг|айа!
Сан! Сан! Йзач|вытагьи бпшкайа!
Йзач|вбзидздзайа,сан бъасану!
Йзач|вгвыргъьарайа,сан бъасыцу!
Тшснардыруа са йсыхьыргьи схъа,
Тшснардыруа са йсыхьыргьи смахъа,
Тшснардыруа са йсыхьыргьи спыц,
Сан хъаг|а бсыцп|,бсыцп|,бара бсыцп|!
Йпшку быг|внап|ык| срыц|ап| сшабгу!
Са сак|вта бх|вит| зымг|ва йрапхъу.
Са сак|вта бх|вит| бпсы злату,
Абзазара апны бхъа йту!
Аргваныта сцарыгьи зджьара,
Хъарата сцарыгьи зджьара,
Сгьаг|нарбум,йызг|ит| бгвырг|ва бжьы,
Бгьагум ачва,бг|агылит| щажьы!
Сан! Сан! Йзач|вытагьи бхъаг|айа!
Сан! Сан! Йзач|вытагьи бпшкайа!
Йзач|вбзидздзайа,сан бъасану!
Йзач|вгвыргъьарайа,сан бъасыцу!
АН ЛГВЫПШКА
Ан лгвыпшкала йылщщыз лсаби
Дырчвып| нурла Сафарби.
Рыцх|а чва йгьихъарпам,
Зыла к|ылц|ызгьи дгьипам.
Лычвк|вын йыцк|ылшвтит| лпст|ак|в,
Йк|ьазызит| лчвапса
Данкъвара ауи зджьара -
Лгвы йг|анамгуайа йара?
Дылбандзык|ьара йхъалц|ум
Зак| йызнымик|ва.Дгьнадзум
Ч|выли-жвг|ванди.Лгвы пшка
ц|к|вк|вит| -
Ауахъ чвамзата йратит|.
Зынгьи йгьмайрамызт| азаман -
Йгьмайрамызт| лылахь ан.
Агвсысра далата йылгат|
Йтынчым адгьылгьи хъынх|вит|.
АЙСРА ХIАТЛА УАГIВЫРСЫЗ...
Айсра х|атла уаг|вырсыз
Срыуап| са зынц|ра аршвыз.
Ауи ахьшвашвара зымг|ва рпны
Йнашылуан йамамк|ва хъвлапны - шарпны.
Йышджьамг|ату ргвакъвпра ацаг|выршун!
Аджв йц|ыхъва аджв дштагылаз йхъвлун йшун.
Йазхъарц|ун х|акъта х|уыс шхъахьхуш,
Айсра ац|хъичва анладзква шырзымг|вуш.
Айсра,х|шкъральыз х|гвы пызтшыз,
Х|сабихъа згьычыз,х|нашх зырхч|ыз,
Х|йых|вит| уахъгьи тшынгьи Алах| -
Йачвихчарг|ат псы зхъу абалах|.
АН ЛГВНАХI
Х|выд йымши йыц|хи гьцум - йзацапшп|,
Шгвы швмырг|ван сынхап| - х|ва дацапшп|.
Йгвхъырду мач|к| зак|ы гьалнацум,
Йжвп|ап|,урышв йхъымг|ва йгьг|ахьшвум.
Йгьг|атайрышвуам йаъата уыс,
Йхъагвы йгьг|анагуам дынхарныс
Хъвлаг|анц|ак| дапхьит|:кьтап,газет,
Ауыс йалазшва йбит| ъизйат!
Йгьидырам дыззыбжу:мш|ы,чва,
Хъац|адук| йхъагвы гьабгъум - дч|вап|.
Зымг|ва лнап|ы йыц|сит| йан - Щат,
Длаг|зит|,далап| ауи лх|вырмат!
Уайгьдза лкъару,йг|атак|ы лпсы,
Йшудыруа думражвын ласы,
Лыхв наумыркъвын зынгьи ан,
Дг|аугвнырг|вы,йлызг|аг ъиман.
Йшвауачвап|,ан лгвнах|,
Лгвы уамсын,дрыраз,улызсакъ.
Угьалмыргат| амла,адзы,
Апша,амца - йук|нып| лпхдзы!
Духъгвжвайуа,йуыквлмырч|вауа хъвыц,
Улаг|зат|,ук|ылак|та лпыц.
Йузышвушма уан хъаг|а лгвнах|?
Зынгьи йг|атазымк|ыз лпсы дак|в.
MMA
Бнашхыйата блакта снатапшныс
Ацк|ыс х|атлата йгьаъам уыс.
Ба бак|вп| сдунай злащаквгылу,
Насыпта,бзазарата йсыму!
Спсы ъадзату:уахьч|ва уач|вы,
Зынгьи йгьсзышвушым бара бпсарч|вы.
Ба бак|вп| сдунай злащаквгылу,
Къуатта йац|у адгьыл сызквгылу.
Мма! Бг|апсара г|асгвынг|вит| ужвы,
Анк|ык|ахта йсбырчваз амаг|ны.
Ба бак|вп| сдунай злащаквгылу,
Насыпта,бзазарата йсыму!
АН ЛЫЛАХЬ
Айсра чвзабата йг|анхаз,
Йгьмайрамызт| руыс аколхоз.
Йырчпуз,йырхуз акъибат
Бзирата йалаз гьрымбат|.
Трудаден-лаба ч|вагъва,
Уымгва йтамк|ва учвагъва,
Льахв,Сибат,Фата,Нароз,
Х|айтх|ва йынхун аколхоз.
Арек|вын йшаъаз ауыс,
Йышх|атлаз лыльахь апх|выс.
Зъара тшайа ан лчва,
Йгьг|аншахрым ауи айчва!
Лсабиква амла йылчвагун,
Йырчвх|атлата псып таргун.
Уахьымсын нартыхв качан!
Йг|аугуашт| х|апса - уымчан!
Уаш|амсуа уынха - уынц|ы,
Ауаса уамх|ван арызкъы.
Уыззыбжу,йуымам йгьапшуам,
Х|бзазахаща х|атлап| - йгьауам.
Йк|ылак|та рсабиква рпыц,
Рпыкв йнамдзауа рызкъы - хъвдзыц
Архъа йъарашвуз йыргун.
Хъвлаг|анц|ак| йч|выуа йычгун.
Айсра амла йаъах|льып|,
Псы зхъу рыхъаз йкъанльып|.
Адуней х|аг|а йагъап|,
Йъану анасып ц|агъап|.
Айсра йалу амаг|ны,
Ч|выхьта йнадзит| зымг|ва рпны.
Йылнакъьит| рыцх|аг|а мг|ва,
Йых|шврыхча х|мамыр хъаг|а!
ДГIАХЧА АСАБИ!
Дылрыдзуашт| лсаби апх|выс.
Йгьбзирам йынкъвылцауа луыс.
Х|уаг|а ауасагьи ймач|п|,
Х| - Абаза йгьрылах|ум ймач|п|.
Дылрыдзуашт| лсаби айдза,
Йлымчпахуа пшырта айгьдза.
Бызлу наспынтшара уысп|,
Асаби йшак|вым бихьысп|!
Бынасып йадзыхьхуш дг|вып|,
Йг|абхъвыцыз бмурад гвнырг|вып|.
Дг|ахча асаби - банып|,
Йынасып адуней йанып|!
Бызгвжваййа?Йыцкьап| бнакьах|!
Йдырба бышвъаква йаг|врах|!
Бгьащтам ба зина - балах|,
Тшг|аш|ак|ы,бичвшва Алах|!
Апсых|ва йш|ац|г|ауа далп|,
Йыхьызла насып г|аталп|!
Дах|вач|вг|выта дцап| акъраль,
Йг|ащт|ихп| гвыбзыгъара амаль.
Дг|ахча,дг|ахча асаби,
Даш|ысхушт| ауи зак|ы!
Абазаква х|мач|п|,йха бзи,
Тшыбымчпан ба хъамабзи!
ЙСХIВАПХЬАДЗА САЖВА ГЬНАХЪУМ
Йсх|вапхьадза сажва гьнахъум,
Йсх|вапхьадза сымч гьнахъум.
Насыпта бара йбквнагу
Дунейк| йнадзит| йшабгу.
Х|ымш злащаквгылу - ан!
Х|ыц|х златынчу - ан!
Паса бызчвыдзыз дйыба гьажьып|,
Йгвы йызщт|ымххуа дшсабирк|ву дажвып|.
Ан лхъг|ара зымбаз аг|вы,
Зсабихъа йзымх|аз ауи лч|ахъва афг|вы,
Айыбара г|аныпщит| ц|олата йлакта,
Ауи лпхара зпсахуаш дшаъам хъашвц|а...
Зынгьи йгьсзышвушым бара бпсарч|вы.
Ба бак|вап| сдуней злащаквгылу,
Къуатта йац|у адгьыл сызквгылу.
МГIВА БЗИ,"САН"!
Америка уысаг|в бергьльы Роберт Фрост
йпыч|вхуз йуысаква разк|к|ра сквш 60 дыртата
йг|ац|ищтт|.Ауыла йсх|вара стахъу - ауысаг|вра
уалагарныс сынгьи йыгьк|ьасам.Йхъаду ауи ауыс
ахъазла гвщт|ыхра ду азуымазтын ак|вап|.Арат
ахъвыцраква сызг|айт| щарда мц|уата асквш 70
зрыцкьуз Абаза уысаг|в Кьанджьа Ращид
йнап|лаг|выраква анг|аснап|ыц|ашва.Книга
бзик| зкъабатыз ауи йуысаква бгъьыц - бгъьыц йалысхуамца
срыпхьат|:уыса ззиг|выз зымг|ва - йан,йаба рак|вызтынгьи,
дг|азтадрийыз йцри кыт ак|вызтынгьи,йкытлаг|вчва - нхаг|вчва бзиква
рак|вызтынгьи - бзибара ду шрызйыму,йгвы - йпсыла дшрызц|абыргу хъасйырц|ат|.
Кьанджьа Ращид абаза уысара уахьч|ва гьак|вым данг|алал.Жвасквшапхьадзара ц|ит|
ауи йуысаква абаза газет,апхьагаква йг|арыншвалыжьтара.Ауаса сара сызшах|атхаз йг|ац|ищтыз,
йрых|азырыз акнига апш дута йпыч|вхауата йг|айдах|вт|.
Сквш 70.Ари аныбыжь уасаражвпшдза утата ц|ыхквта,Ращид йапшта,алира а-Нчва уимрычвуата
рыц|а-риц|а уазг|ашыкьхауа укъальам г|ащт|ухуазтын,йхъац|а,уара угвы апны ауысара ач|вец зынгьи
йшвымчвхуаш.Ауи апш насып г|аздах|выз Ращид уйайх|вапсушта даъап|.
Ращид ймайрам бзазара г|вагана г|амидат|.Йаба айсра даладзын,паса дйыбахат|.
Ращид абзазара архъвыхраква зымг|ва дах|врала дг|арылст|.Йсабиква рг|ариква йбат|.
Ауат рынасып дайгвыргъьауа уахьч|вагьи дбзазит|,дынхит|,уыса йг|вит|.
Ращид алитература ах|а уыс йымамк|ва дынхазырк|вын - уахьч|ва х|зайгвыргъьауа акнига"САН" рыц|а пасата
йг|ац|ц|уашын.Ауаса уадырг|ванагьи гвыргъьарахъвып|,схъаталагьи сайгвыргъьит| - Кьанджьа Ращид йыбызшва
пшдза,йыбызшва байа,х|уаг|а руасаражвра,ргвыбзыгъара хьыцта йзылсуа ари акнига г|альамат "САН" ъаг|ац|ц|ыз.
Абзазара,адуней апшдзара,ауг|а бзиква йырхъазымк|ва йуысаква рпны йг|айырбит| гвымхарата,чвгьарата дызш|ашвауагьи:анымхахъара,аркъажвра,аъадабсызра,агъычраква,х|ыжвлара алазгауа ах|аль гвымхаква.
Уахьч|ва,апхьаг|в,йунап|ыц|ашвуш акнига ш|ыц шугвапхуш йазхъасц|ит|."САН" ауг|а пшдзата йджьарщуш аг|выраква йшрыуахуш ажва гьалам.
Апса Фат|имат.
СAH
Сан! Сан! Йзач|вытагьи бхъаг|айа!
Сан! Сан! Йзач|вытагьи бпшкайа!
Йзач|вбзидздзайа,сан бъасану!
Йзач|вгвыргъьарайа,сан бъасыцу!
Тшснардыруа са йсыхьыргьи схъа,
Тшснардыруа са йсыхьыргьи смахъа,
Тшснардыруа са йсыхьыргьи спыц,
Сан хъаг|а бсыцп|,бсыцп|,бара бсыцп|!
Йпшку быг|внап|ык| срыц|ап| сшабгу!
Са сак|вта бх|вит| зымг|ва йрапхъу.
Са сак|вта бх|вит| бпсы злату,
Абзазара апны бхъа йту!
Аргваныта сцарыгьи зджьара,
Хъарата сцарыгьи зджьара,
Сгьаг|нарбум,йызг|ит| бгвырг|ва бжьы,
Бгьагум ачва,бг|агылит| щажьы!
Сан! Сан! Йзач|вытагьи бхъаг|айа!
Сан! Сан! Йзач|вытагьи бпшкайа!
Йзач|вбзидздзайа,сан бъасану!
Йзач|вгвыргъьарайа,сан бъасыцу!
АН ЛГВЫПШКА
Ан лгвыпшкала йылщщыз лсаби
Дырчвып| нурла Сафарби.
Рыцх|а чва йгьихъарпам,
Зыла к|ылц|ызгьи дгьипам.
Лычвк|вын йыцк|ылшвтит| лпст|ак|в,
Йк|ьазызит| лчвапса
Данкъвара ауи зджьара -
Лгвы йг|анамгуайа йара?
Дылбандзык|ьара йхъалц|ум
Зак| йызнымик|ва.Дгьнадзум
Ч|выли-жвг|ванди.Лгвы пшка
ц|к|вк|вит| -
Ауахъ чвамзата йратит|.
Зынгьи йгьмайрамызт| азаман -
Йгьмайрамызт| лылахь ан.
Агвсысра далата йылгат|
Йтынчым адгьылгьи хъынх|вит|.
АЙСРА ХIАТЛА УАГIВЫРСЫЗ...
Айсра х|атла уаг|вырсыз
Срыуап| са зынц|ра аршвыз.
Ауи ахьшвашвара зымг|ва рпны
Йнашылуан йамамк|ва хъвлапны - шарпны.
Йышджьамг|ату ргвакъвпра ацаг|выршун!
Аджв йц|ыхъва аджв дштагылаз йхъвлун йшун.
Йазхъарц|ун х|акъта х|уыс шхъахьхуш,
Айсра ац|хъичва анладзква шырзымг|вуш.
Айсра,х|шкъральыз х|гвы пызтшыз,
Х|сабихъа згьычыз,х|нашх зырхч|ыз,
Х|йых|вит| уахъгьи тшынгьи Алах| -
Йачвихчарг|ат псы зхъу абалах|.
АН ЛГВНАХI
Х|выд йымши йыц|хи гьцум - йзацапшп|,
Шгвы швмырг|ван сынхап| - х|ва дацапшп|.
Йгвхъырду мач|к| зак|ы гьалнацум,
Йжвп|ап|,урышв йхъымг|ва йгьг|ахьшвум.
Йгьг|атайрышвуам йаъата уыс,
Йхъагвы йгьг|анагуам дынхарныс
Хъвлаг|анц|ак| дапхьит|:кьтап,газет,
Ауыс йалазшва йбит| ъизйат!
Йгьидырам дыззыбжу:мш|ы,чва,
Хъац|адук| йхъагвы гьабгъум - дч|вап|.
Зымг|ва лнап|ы йыц|сит| йан - Щат,
Длаг|зит|,далап| ауи лх|вырмат!
Уайгьдза лкъару,йг|атак|ы лпсы,
Йшудыруа думражвын ласы,
Лыхв наумыркъвын зынгьи ан,
Дг|аугвнырг|вы,йлызг|аг ъиман.
Йшвауачвап|,ан лгвнах|,
Лгвы уамсын,дрыраз,улызсакъ.
Угьалмыргат| амла,адзы,
Апша,амца - йук|нып| лпхдзы!
Духъгвжвайуа,йуыквлмырч|вауа хъвыц,
Улаг|зат|,ук|ылак|та лпыц.
Йузышвушма уан хъаг|а лгвнах|?
Зынгьи йг|атазымк|ыз лпсы дак|в.
MMA
Бнашхыйата блакта снатапшныс
Ацк|ыс х|атлата йгьаъам уыс.
Ба бак|вп| сдунай злащаквгылу,
Насыпта,бзазарата йсыму!
Спсы ъадзату:уахьч|ва уач|вы,
Зынгьи йгьсзышвушым бара бпсарч|вы.
Ба бак|вп| сдунай злащаквгылу,
Къуатта йац|у адгьыл сызквгылу.
Мма! Бг|апсара г|асгвынг|вит| ужвы,
Анк|ык|ахта йсбырчваз амаг|ны.
Ба бак|вп| сдунай злащаквгылу,
Насыпта,бзазарата йсыму!
АН ЛЫЛАХЬ
Айсра чвзабата йг|анхаз,
Йгьмайрамызт| руыс аколхоз.
Йырчпуз,йырхуз акъибат
Бзирата йалаз гьрымбат|.
Трудаден-лаба ч|вагъва,
Уымгва йтамк|ва учвагъва,
Льахв,Сибат,Фата,Нароз,
Х|айтх|ва йынхун аколхоз.
Арек|вын йшаъаз ауыс,
Йышх|атлаз лыльахь апх|выс.
Зъара тшайа ан лчва,
Йгьг|аншахрым ауи айчва!
Лсабиква амла йылчвагун,
Йырчвх|атлата псып таргун.
Уахьымсын нартыхв качан!
Йг|аугуашт| х|апса - уымчан!
Уаш|амсуа уынха - уынц|ы,
Ауаса уамх|ван арызкъы.
Уыззыбжу,йуымам йгьапшуам,
Х|бзазахаща х|атлап| - йгьауам.
Йк|ылак|та рсабиква рпыц,
Рпыкв йнамдзауа рызкъы - хъвдзыц
Архъа йъарашвуз йыргун.
Хъвлаг|анц|ак| йч|выуа йычгун.
Айсра амла йаъах|льып|,
Псы зхъу рыхъаз йкъанльып|.
Адуней х|аг|а йагъап|,
Йъану анасып ц|агъап|.
Айсра йалу амаг|ны,
Ч|выхьта йнадзит| зымг|ва рпны.
Йылнакъьит| рыцх|аг|а мг|ва,
Йых|шврыхча х|мамыр хъаг|а!
ДГIАХЧА АСАБИ!
Дылрыдзуашт| лсаби апх|выс.
Йгьбзирам йынкъвылцауа луыс.
Х|уаг|а ауасагьи ймач|п|,
Х| - Абаза йгьрылах|ум ймач|п|.
Дылрыдзуашт| лсаби айдза,
Йлымчпахуа пшырта айгьдза.
Бызлу наспынтшара уысп|,
Асаби йшак|вым бихьысп|!
Бынасып йадзыхьхуш дг|вып|,
Йг|абхъвыцыз бмурад гвнырг|вып|.
Дг|ахча асаби - банып|,
Йынасып адуней йанып|!
Бызгвжваййа?Йыцкьап| бнакьах|!
Йдырба бышвъаква йаг|врах|!
Бгьащтам ба зина - балах|,
Тшг|аш|ак|ы,бичвшва Алах|!
Апсых|ва йш|ац|г|ауа далп|,
Йыхьызла насып г|аталп|!
Дах|вач|вг|выта дцап| акъраль,
Йг|ащт|ихп| гвыбзыгъара амаль.
Дг|ахча,дг|ахча асаби,
Даш|ысхушт| ауи зак|ы!
Абазаква х|мач|п|,йха бзи,
Тшыбымчпан ба хъамабзи!
ЙСХIВАПХЬАДЗА САЖВА ГЬНАХЪУМ
Йсх|вапхьадза сажва гьнахъум,
Йсх|вапхьадза сымч гьнахъум.
Насыпта бара йбквнагу
Дунейк| йнадзит| йшабгу.
Х|ымш злащаквгылу - ан!
Х|ыц|х златынчу - ан!
Паса бызчвыдзыз дйыба гьажьып|,
Йгвы йызщт|ымххуа дшсабирк|ву дажвып|.
Ан лхъг|ара зымбаз аг|вы,
Зсабихъа йзымх|аз ауи лч|ахъва афг|вы,
Айыбара г|аныпщит| ц|олата йлакта,
Ауи лпхара зпсахуаш дшаъам хъашвц|а...
Абзазара упсахра утахъума-ухъала угIалага